صفحه نخست - آرشیو - دریافت فایل - آموزش نيروي انساني - معرفی - تماس - روساي واحدها و مراكز منطقه - جستجو - RSS

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

قالی کرمان

كد خبر : 537             تاريخ انتشار : ۶ آبان ۱۳۸۸ - ۱:۴۹ بعدازظهر         نسخه قابل چاپ

صنعت قالی بافی سابقه طولانی دارد. مارکوپولو که در قرن سیزدهم از شهر کرمان دیدن کرده و از صنایع دستی قلاب دوزی و سوزن دوزی نام برده از قالی بافی ذکری به میان نیاورده. تا یک قرن پیش قالی بافی در مقابل هنر شال بافی (ترمه) اعتباری نداشت. بنابراین چنین به نظر می رسد که تا دوران صفویه این هنر در شهر کرمان وجود نداشته است. در زمان اکبر شاه که معاصر شاه عباس بوده، قالی هایی از کرمان به هند حمل می شده. در مدت یک قرن و نیم پایان سلسله صفویه و دوران حکومت کریم خان زند هیچ گونه اشاره ای به این صنعت نشده. البته نباید تصور کرد که این صنعت در کرمان از بین رفته بوده است. احتمال دارد در سالهای هرج و مرج تنزل بسیار کرده اما کاملاً از بین نرفته.

قالی های راور قدیمی ترین نوع قالی کرمان هستند. در قرن نوزدهم صنعت قالی بافی از نظر کیفیت پیشرفت زیادی کرد ولی از نظر میزان تهیه بسیار کم بوده است. ئی جی مبرون که در سال 1888 م چند ماهی در کرمان بوده خاطر نشان ساخته که این هنر رو به تزلزل است.

سرپرسی سایکس در سال 1895 م که چند سالی که در کرمان به سربرده می نویسد : 1000 دستگاه، یا دار قالی در کرمان وجود داشته که 100 تای آن در راور و بقیه در روستاها بوده است. براندی در سال 1909 م نخستین بازرگان قالی از کشورهای خارجی بوده که در کرمان اقامت داشته. در سال 1900 م در حدود 1000 دستگاه قالی بافی در کرمان و 30 دستگاه در روستاها وجود داشته که در سال 1914 م این دستگاه ها به سه برابر افزایش پیدا کرده است.

در زمان جنگ جهانی اول در این صنعت وقفه ای پیش آمد اما پس از جنگ میزان تقاضا برای قالی کرمان در آمریکا بیش از هر زمان دیگر افزایش یافت. شرکتهای قبلی کارشنان را شروع کردند و شرکت های جدید نیز تأسیس شدند. در فاصله سال های 1929 تا 1922 م صنعت قالی بافی هم از نظر کمیت و هم از نظر کمیت به عالی ترین مدارج ترقی رسید به طوری که 5000 دستگاه بافندگی مشغول کار بودند. در سالهای 1933 تا 1930 م به علت کسادی بازارهای آمریکا شرکت های آمریکایی تمام تشکیلات رنگرزخانه ها، انبارها، دفاتر و ساختمانهایی را که به طراحی قالی اختصاص داشت بستند.

با تشکیل حکومت پهلوی دولت قالی بافی را در انحصار خود گرفت. شرکت های خارجی تمام تأسیسات خود را به دولت ایران واگذار و کشور را ترک کردند. در سال 1948 م (یعنی زمان چاپ کتاب قالی ایران) تعداد دستگاه های بافندگی به 4000 می رسید. جنگ جهانی دوم مثل کسادی بازار آمریکا برای مردم کرمان مصیبت بار نبود. به طور کلی طرح قالی کرمان باعث شد که این قالی یکی از نفیس ترین و زیباترین و خوش سبک ترین بافته های جهان به شمار آید.
مشهورترین طراحان قالی کرمان عبارتند از :
محسن خان، حسن خان، احمد علی خان، زمان خان، شیخ حسین، عزیز الله و غیره، محسن خان از پیش قراولان چیره دست نقاشی قالی کرمان بود. از طراحان مشهور خارجی که سالیان دراز در طرح ریزی قالی کرمان دست داشته اند «ژرژسرمازیف» بلغارستانی بود. در راور قبل از قالی بافی، کرباس رونق داشته. در اواخر قرن گذشته و نیمه اول قرن اخیر، قالی بافی در راور به صورت اربابی بوده و افرادی همچون : دیلمقانی، یاور، یاسایی، نیازمند و شرکت های خارجی مانند : کمپانی شرق، بیکو، عطیه بروس و غیره مالکیت کارگاه های قالی بافی را در دست داشتند.

مرحوم دیلمقانی تجارت قالی کرمان را در دست داشت و قالی های بسیار اعلا و ظریف می بافت و آماده می کرد. او قالی موجود را عدل بندی و به آمریکا، انگلیس و آلمان می فرستاد و چون قالی بی عیب و خوش نقش بود مشتری های زیادی در خارج به ویژه آمریکا پیدا کرد. وی کارخانه های خود را توسعه داد و غیر از کرمان در زرند، راور، ماهان و دهات دیگر کارخانه هایی دایر کرد و تقریباً می توان ادعا کرد که در آن عصر فرش کرمان را به انحصار خود درآورد.

یک نمونه از قالی های نفیس تحت عنوان «درختی سبزیکار» در حدود 170 سال پیش در راور بافته شده است. به گفته مسئول اتحادیه تعاونی های فرش دستباف روستایی کرمان سالانه 40 هزار متر مربع فرش مرغوب در استان کرمان تولید می شود. وی ارزش تقریبی این میزان فرش را بیست میلیارد ریال اعلام کرد و گفت 75 درصد تولیدات این شرکت صادر می شود که عمده خریداران فرش های صادراتی این منطقه کشورهای آلمان، کانادا و ایتالیا هستند.

دسته بندي : صنايع دستي كرمان


چكيده مقالات پژوهشي منطقه هفت

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دبيرخانه شوراي منطقه هفت دانشگاه آزاد اسلامي مي باشد. شرايط استفاده

طراحي و پشتيباني:كرمان وب